Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά σήμερα, Δευτέρα 28 Σεπτεμβρίου, τη μνήμη του Οσίου Χαρίτωνος του Ομολογητή, μιας σημαντικής μορφής του πρώιμου μοναχισμού στην Παλαιστίνη.

Τιμώνται επίσης ο Προφήτης Βαρούχ, ο Όσιος Ισαάκ ο Σύρος και ο Άγιος Αλκίσων, ενώ στην Κύπρο εορτάζεται η Εύρεση των Ιερών Λειψάνων του Οσίου Νεοφύτου του Εγκλείστου.

Ο Όσιος Χαρίτων ο Ομολογητής έζησε κατά τον 3ο και τον 4ο αιώνα και καταγόταν, σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, από το Ικόνιο της Μικράς Ασίας.

Κατά τη διάρκεια διωγμών εναντίον των Χριστιανών συνελήφθη, φυλακίστηκε και βασανίστηκε επειδή αρνήθηκε να αποκηρύξει την πίστη του. Επέζησε και αργότερα κατευθύνθηκε προς τους Αγίους Τόπους.

Σύμφωνα με τον βίο του, στη διαδρομή έπεσε στα χέρια ληστών, οι οποίοι τον μετέφεραν στη σπηλιά όπου είχαν το καταφύγιό τους. Όταν εκείνοι έφυγαν, ένα φίδι δηλητηρίασε το κρασί τους και, επιστρέφοντας, οι ληστές το ήπιαν και πέθαναν.

Ο Χαρίτων βρέθηκε έτσι ελεύθερος και χρησιμοποίησε τα πλούτη που είχαν συγκεντρώσει οι ληστές για να βοηθήσει φτωχούς και να δημιουργήσει μοναστική κοινότητα.

Ο Χαρίτων θεωρείται μία από τις μορφές που συνέβαλαν αποφασιστικά στην ανάπτυξη του παλαιστινιακού μοναχισμού. Ίδρυσε τη γνωστή Λαύρα της Φαράν, κοντά στην Ιερουσαλήμ, ενώ η παράδοση συνδέει μαζί του και άλλες μοναστικές κοινότητες στην έρημο της Ιουδαίας.

Ο ίδιος επιζητούσε όλο και μεγαλύτερη απομόνωση. Καθώς γύρω του συγκεντρώνονταν μαθητές, αποσυρόταν σε πιο ερημικές περιοχές, αφήνοντας πίσω οργανωμένες κοινότητες μοναχών.

Γι’ αυτό η επίδρασή του ξεπέρασε κατά πολύ τον προσωπικό ασκητικό του βίο και συνδέθηκε με τη διαμόρφωση μιας ολόκληρης μοναστικής παράδοσης.

Όσιος Ισαάκ ο Σύρος – «Καρδιά που καίγεται για όλη την κτίση»

Σήμερα τιμάται επίσης ο Όσιος Ισαάκ ο Σύρος, μία από τις σημαντικότερες μορφές της χριστιανικής ασκητικής γραμματείας.

Έζησε τον 7ο αιώνα και καταγόταν από την περιοχή του σημερινού Κατάρ. Έγινε για σύντομο διάστημα επίσκοπος Νινευή, αλλά εγκατέλειψε το αξίωμα και επέστρεψε στην ασκητική ζωή.

Τα έργα του άσκησαν τεράστια επίδραση στην ορθόδοξη πνευματικότητα, με κεντρικά θέματα την ταπείνωση, τη μετάνοια, την προσευχή και κυρίως το έλεος.

Χαρακτηριστική είναι η διδασκαλία του για την «ελεήμονα καρδιά»: μια καρδιά που συμπονεί όχι μόνο τους ανθρώπους αλλά ολόκληρη τη δημιουργία — ακόμη και τα ζώα και κάθε ζωντανό πλάσμα.

Ο Προφήτης Βαρούχ

Ο Προφήτης Βαρούχ είναι πρόσωπο της Παλαιάς Διαθήκης και στενός συνεργάτης του Προφήτη Ιερεμία.

Στο βιβλίο του Ιερεμία εμφανίζεται ως γραμματέας του: καταγράφει τους λόγους του Προφήτη σε κύλινδρο και τους διαβάζει δημόσια στον Ναό.

Η παράδοση τον συνδέει με τα δραματικά χρόνια της καταστροφής της Ιερουσαλήμ και της βαβυλώνιας αιχμαλωσίας. Στην ορθόδοξη βιβλική παράδοση φέρει το όνομά του και το Βιβλίο του Βαρούχ.

Η Εύρεση των λειψάνων του Νεοφύτου του Εγκλείστου

Στην Κύπρο τιμάται σήμερα η Εύρεση των Ιερών Λειψάνων του Οσίου Νεοφύτου του Εγκλείστου, μιας από τις σημαντικότερες μορφές της κυπριακής Ορθοδοξίας.

Ο Νεόφυτος έζησε τον 12ο αιώνα και ασκήτεψε στην περίφημη Εγκλείστρα, κοντά στην Πάφο, την οποία λάξευσε στον βράχο.

Τα λείψανά του βρέθηκαν στις 28 Σεπτεμβρίου 1756, γεγονός που καθιερώθηκε ως ξεχωριστή εορτή. Φυλάσσονται στη Μονή του Αγίου Νεοφύτου, ένα από τα σημαντικότερα προσκυνήματα της Κύπρου.

Ο Άγιος Αλκίσων

Ο Άγιος Αλκίσων υπήρξε Επίσκοπος Νικοπόλεως και έζησε στα τέλη του 5ου και στις αρχές του 6ου αιώνα.

Υπερασπίστηκε τη διδασκαλία της Δ΄ Οικουμενικής Συνόδου της Χαλκηδόνας και υπέστη διώξεις για τη στάση του. Η Εκκλησία τον τιμά ως ομολογητή της πίστης.

Σε ποιους λέμε «χρόνια πολλά»

Την ονομαστική τους γιορτή έχουν όσοι φέρουν τα ονόματα:

• Χαρίτων, Χαρίτος, Χαριτώ
• Αλκίσων
• Βαρούχ
• Νεόφυτος