Όταν έμαθε ότι το Netflix μεταφέρει στη μικρή οθόνη τη νουβέλα του Γουόλτερ Τέβις από το 1983, εντυπωσιάστηκε. Μία μίνι σειρά με τον τίτλο «The Queen’s Gambit» δεν μπορούσε παρά να προκαλέσει χαρά σε μία grand master και πρωταθλήτρια στο σκάκι.

Πριν μερικές ημέρες η Τζένιφερ Σαχάντε μίλησε στο περιοδικό Vanity Fair για όλα όσα είδε στο νέο σούπερ χιτ του Netflix. Η Σαχάντε είναι δύο φορές πρωταθλήτρια των ΗΠΑ, Διευθύντρια του γυναικείου προγράμματος της Σκακιστικής Ομοσπονδίας των Ηνωμένων Πολιτειών και επαγγελματίας των παιχνιδιών με τράπουλα, μία πολυσχιδής προσωπικότητα και γυναίκα που ίσως είναι και από τις πλέον κατάλληλες να κάνουν την κριτική του «The Queen’s Gambit». Της σειράς που όχι απλώς έφερε το σκάκι στο προσκήνιο, αλλά εκτόξευσε και τη δημοτικότητά του σε όλον τον κόσμο!

Η Σαχάντε δεν ανησυχούσε ιδιαίτερα για το θέμα της σειράς και πώς αυτό θα μπορούσε να είναι τεχνικά άρτιο σε σχέση με το βιβλίο του Τέβις. Απλώς κατάλαβε από την πρώτη στιγμή ότι θα μπορούσε πλέον να ρίξει τους προβολείς πάνω στο γυναικείο σκάκι και να βοηθήσει τις γυναίκες να εισβάλουν σε έναν ανδροκρατούμενο αθλητικό χώρο. «Δεν είμαι εκλεκτική σχετικά με την ακρίβεια, δεν σκέφτομαι «ω Θεέ μου, θα τα κάνουν σωστά;» είπε η Σαχάντε στο περιοδικό.

«Σε ό,τι αφορά στο σκάκι, όσο περισσότερη έκθεση υπάρχει στο πλατύ κοινό, τόσο το καλύτερο» πρόσθεσε. «Δεν έχουμε την πολυτέλεια να ζητούμε ακρίβεια, σημασία έχει να γίνει το σωστό. Με τη σειρά και την παρουσίαση του αθλήματος μέσα από αυτήν, φωτίστηκε θετικά το σκάκι, ως ένα σύμβολο διανόησης και δύναμης του μυαλού». Όταν βέβαια η Σαχάντε ανακάλυψε ότι ο Γκάρι Κασπάροφ, ένας από τους μεγαλύτερους -αν όχι ο μεγαλύτερος- παίκτες του σκάκι στην ιστορία και ο Μπρους Παντολφίνι, κορυφαίος προπονητής του αθλήματος που είχε βοηθήσει τον Τέβις στη συγγραφή της νουβέλας του, ήταν σύμβουλοι παραγωγής της σειράς, ήξερε ότι πλέον θα υπήρχε και ρεαλισμός.

Η Σαχάντε έχει συγγράψει η ίδια δύο βιβλία για το σκάκι: το «Chess Bitch: Γυναίκες στο Απόλυτο Άθλημα Διανόησης» και το «Play Like a Girl!». Αναγνωρίζει τις δυσκολίες μεταφοράς ενός έργου από το χαρτί στην οθόνη, τις προκλήσεις ενός συγγραφέα που κινδυνεύει να παρουσιάσει με λάθος τρόπο το θέμα του βιβλίου του και τις ανάγκες μίας παραγωγής που αναζητά μεταξύ άλλων και το κέρδος. Αφού όμως παρακολούθησε τη σειρά, στην οποία η Άνια Τέιλορ-Τζόι υποδύεται το παιδί-θαύμα του αθλήματος, Μπεθ Χάρμον, η Σαχάντε επιβεβαιώθηκε: «Δεν ξέφυγε ούτε στο ελάχιστο από την πραγματική φύση του σπορ».

«Το σκάκι φέρνει ισορροπία όταν αγωνίζεσαι» είπε η Σαχάντε: «Γυναίκες και άνδρες δεν έχουν διαφορές, τα παραδοσιακά όρια και οι ιεραρχίες ξεπερνιούνται χωρίς κανείς να το καταλάβει. Αυτό είναι που λατρεύω περισσότερο στο σκάκι. Σαν παιδί θυμάμαι ότι μερικές φορές έπαιζα απέναντι σε μικρότερους κι άλλες εναντίον μεγαλύτερων σε ηλικία αντιπάλων. Πάντα όμως όλοι ξεκινούσαμε από την ίδια αφετηρία. Δεν υπήρχε ποτέ περίπτωση κάποιος να νιώσει υποτιμητικά, αλλά ούτε και να υπερτιμήσει τον αντίπαλο».

Η Σαχάντε θεωρεί ότι στη χρήση των κοινωνικών δικτύων και τα προβλήματα με την ψυχική υγεία των νεαρών κοριτσιών που μπορεί να προκαλέσει, το σκάκι αποτελεί εξαιρετική διέξοδο: «Μπορείς να χαθείς μέσα σε αυτό. Δεν έχεις να ανησυχείς πια για τον λογαριασμό σου στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, είσαι απόλυτα απορροφημένος από το ίδιο το παιχνίδι».

Η πρώην πρωταθλήτρια στο σκάκι εξήγησε τους λόγους για τους οποίους το άθλημα θεωρείται περισσότερο ανδρικό απ’ ό,τι πρέπει: «Έμαθα να παίζω στα έξι, άρχισα να το παίρνω σοβαρά και το άφησα για λίγο καιρό στη συνέχεια. Συμβαίνει. Ξανάρχισα να παίζω στο Γυμνάσιο, προέρχομαι άλλωστε από σκακιστική οικογένεια αφού ο πατέρας μου ήταν μάστερ και ο αδερφός μου διεθνής μάστερ. Πολλά κορίτσια στα 8-9 χρόνια αρχίζουν να παίζουν στις ΗΠΑ, αλλά στα 12-13 εγκαταλείπουν το σκάκι».

Ποιος ο λόγος; Η Σαχάντε εξηγεί: «Η σειρά του Netflix δείχνει ότι το σκάκι είναι τρομερά κοινωνικό. Και αυτό σημαίνει ότι οι φιλίες είναι εξαιρετικά σημαντικές για την εξέλιξή σου. Αν λοιπόν είσαι κορίτσι και δεν έχεις άλλα κορίτσια ίδιας ηλικίας και επιπέδου στην πόλη σου, χάνεις το ενδιαφέρον σου. Για τα αγόρια είναι ευκολότερο, διότι όπως εξήγησα το άθλημα είναι ανδροκρατούμενο. Ελπίζω, λοιπόν, η σειρά να δώσει ξανά ώθηση στις γυναίκες να μπουν στο παιχνίδι. Θα αλλάξει τις ισορροπίες για τα πάντα».