Τριάντα χρόνια συμπληρώνονται σήμερα (15/12) από τη μεγαλύτερη επανάσταση που γνώρισε ποτέ στους κανόνες του το ποδόσφαιρο.

Μία ημέρα σαν σήμερα, στις 15 Δεκεμβρίου 1995, έπειτα από πέντε χρόνια δικαστικών αγώνων, ο -61χρονος σήμερα- Βέλγος Ζαν Μαρκ Μποσμάν, με τους δύο νεαρούς δικηγόρους του, κέρδισαν μια δίκη στο ευρωπαϊκό δικαστήριο του Λουξεμβούργου, αλλάζοντας για πάντα το ποδόσφαιρο.

Αναλυμένη σε 350 παραγράφους και άρθρα, είναι μία από τις πληρέστερες και πλέον τεκμηριωμένες δικονομικά υποθέσεις.

«Ένας εξαιρετικός αντίκτυπος», εξηγεί ο Ζαν-Μαρκ Μποσμάν στην γαλλική ιστοσελίδα franceinfo, σημειώνοντας μια κάποια έλλειψη σεβασμού από τον κόσμο του ποδοσφαίρου:

«Ο κόσμος του ποδοσφαίρου είναι τώρα μια γιγαντιαία ασημένια μπάλα. Χωρίς την απόφαση Μποσμάν, το Παγκόσμιο Κύπελλο συλλόγων δεν θα υπήρχε. Τα τηλεοπτικά δικαιώματα δεν θα είχαν φτάσει σε τέτοια ποσά.

Με αυτήν την απόφαση τον Δεκέμβριο του 1995, ήμουν λίγο σαν Άγιος Βασίλης για τους παίκτες, αλλά και για τους συλλόγους, τη FIFA. Αλλά καμία ομοσπονδία δεν με κάλεσε ποτέ. Ούτε η δική μου, ούτε η FIFA.

Τελικά, η απόφαση Μποσμάν ήταν μια τεράστια τούρτα που έφτιαξα. Όλοι τη μοιράστηκαν. Και δεν πήρα ούτε το κερασάκι. Αλλά είμαι προς τα 62 μου χρόνια, είμαι σχεδόν ένας γέρος, βλέπετε. Το δέχομαι με ηρεμία και φιλοσοφική άποψη. αυτή είναι η ζωή και οι δουλειές».

Ο Ζαν Μαρκ Μποσμάν σήμερα λέει ότι τον απασχολούν κυρίως τα διοικητικά εμπόδια για την πλήρη αναγνώριση του καθεστώτος αναπηρίας του μετά από ένα ατύχημα που εξακολουθεί να του προκαλεί πόνο στον αυχένα.

Το χρονικό της ιστορικής υπόθεσης

«Οι δικηγόροι μου ήταν δύσπιστοι και είπαν ότι ήταν ουτοπικό να σκεφτόμαστε να μπλοκάρουμε το σύστημα στα χέρια ιδρυμάτων και συλλόγων. Ωστόσο, δεν κατάλαβα γιατί στην Ευρώπη η ελεύθερη κυκλοφορία ήταν εγγυημένη με νόμο σε όλους τους εργαζόμενους, αλλά όχι στους ποδοσφαιριστές. Ήμουν οραματιστής», είπε ο Μποσμάν σε συνέντευξή του στην ιταλική εφημερίδα «Gazzetta dello Sport».

Ο Μποσμάν έπαιζε το 1990 με την Λιέγη, στην Β΄ κατηγορία του Βελγίου. Το συμβόλαιό του επρόκειτο να λήξει, αλλά σύμφωνα με τους νόμους που ίσχυαν τότε, δεν είχε δικαίωμα να μετεγγραφεί σε άλλη ομάδα, αν πριν δεν αποζημιωνόταν η ομάδα του.

Η Λιέγη του πρόσφερε νέο συμβόλαιο, μειώνοντας κατά 2/3 τις αποδοχές του, κάτι που εκείνος αρνήθηκε. Ήθελε να πάει να παίξει στη Δουνκέρκη, στη Γαλλία, αλλά η Λιέγη ζήτησε 600.000 ευρώ και η μετεγγραφή ματαιώθηκε.

Τότε ο Μποσμάν ξεκίνησε ένα δικαστικό αγώνα. Ήταν η πρώτη φορά στην ιστορία που ένας ποδοσφαιριστής προσέφυγε στα πολιτικά δικαστήρια, διεκδικώντας την «ελευθερία του».

Ήταν η πρώτη φορά που εφαρμόστηκε στο ποδόσφαιρο το άρθρο 48 της Συνθήκης της Ρώμης του 1957 και καθορίστηκε ότι ένας παίκτης μπορεί να συγκριθεί με οποιονδήποτε άλλο εργαζόμενο, απολαμβάνοντας το δικαίωμα της ελεύθερης κυκλοφορίας στις ευρωπαϊκές χώρες, μετά τη λήξη του συμβολαίου του.

Επίσης ακυρώθηκαν όσοι κανονισμοί εθνικών ομοσπονδιών χωρών-μελών της Ε.Ε., επέβαλαν περιορισμούς σε τέτοιου είδους μεταγραφές. Η απόφαση αυτή, που έμεινε γνωστή ως «απόφαση Μποσμάν», αρχικά αφορούσε μόνο σε ποδοσφαιριστές υπηκόους των χωρών-μελών της Ε.Ε., τους λεγόμενους κοινοτικούς.

Η δύσκολη συνέχεια

Ο Μποσμάν δεν μπόρεσε να σώσει την καριέρα του: «Για τις ομάδες μετά ήμουν ένας ταραχοποιός. Ήμουνα 31 ετών. Είχα χάσει τα καλύτερα χρόνια της καριέρας μου, και δεν είχα ποτέ μια αποζημίωση για αυτό. Όμως είμαι υπερήφανος για ό,τι έκανα», είχε πει σε συνέντευξή του στην Bild.

«Τα τελευταία χρόνια, μόνο η διεθνής ένωση παικτών FIFPRO παρέμενε πάντα κοντά μου. Από τους παίκτες της νέας γενιάς, όμως, μόνο ο Άντριεν Ραμπιό με βοήθησε», είχε πει στην Gazzetta dello Sport.

Με μια χειρονομία αλληλεγγύης, 10.000 ευρώ, αλλά με υψηλή συμβολική αξία για τον Μπόσμαν, ο οποίος χαριτολογώντας πρόσθεσε:

«Στην πραγματικότητα, η UEFA και η FIFA θα έπρεπε να προβλέπουν ένα ποσοστό, έστω και ελάχιστο, 0,01 τοις εκατό ανά συμβόλαιο, μόνο για μένα».

Κοιτάζοντας πίσω, θα το έκανε ξανά;

«Για να είμαι απόλυτα ειλικρινής, θα έλεγα όχι. Γιατί η υπόλοιπη ζωή μου δεν ήταν στρωμένη με ροδοπέταλα».

Κατάθλιψη, αλκοολισμός, οικογενειακά προβλήματα… Μια περίοδος στην οποία δεν θέλει πλέον να ασχολείται:

«Όλοι έχουν περιόδους αμφιβολίας και δυσκολίας. Μέχρι τώρα, μόνο οι αρνητικές στιγμές έχουν επισημανθεί αντί να εξηγούνται οι προοπτικές που έχει ανοίξει ο αγώνας μου».

Ο Βέλγος πρώην ποδοσφαιριστής μόλις έγραψε ένα βιβλίο για να μοιραστεί την ιστορία του με τις νέες γενιές:

«Τριάντα χρόνια αργότερα, οι νεότεροι ποδοσφαιριστές δεν ξέρουν γιατί μπορούν να ταξιδεύουν τόσο ελεύθερα. Στην εποχή μου, λίγοι Γάλλοι παίκτες πήγαιναν στο εξωτερικό. Το ίδιο ίσχυε και για τους Βέλγους, τους Ιταλούς, τους Άγγλους παίκτες… Σήμερα, όταν κοιτάς τις περισσότερες εθνικές ομάδες, πολύ λίγες έχουν παίκτες που παίζουν στη χώρα τους» είπε.

«Με τον παλιό κανόνα των τριών ξένων παικτών, ένας παίκτης όπως ο Κιλιάν Μπαπέ δεν θα είχε πάει στη Ρεάλ Μαδρίτης τόσο εύκολα. Θα έπρεπε να κάνουν αλλαγές στην ομάδα τους πριν τον αποκτήσουν», πρόσθεσε.

Και συνέχισε: «Στις αρχές Δεκεμβρίου, με προσκάλεσε σε ένα τουρνουά padel ένας πρώην παίκτης, ο Φρεντερίκ Πικιονέ. Αρκετοί πρώην αστέρες ήταν εκεί, όπως ο Ρομπέρ Πιρές, ο Πατρίκ Βιεϊρά, ο Σιλβέν Βιλτόρ.

Όλοι αυτοί οι παίκτες ήρθαν αυθόρμητα σε μένα και μου είπαν: “Σε ευχαριστώ, Ζαν Μαρκ, για όσα έχεις κάνει για εμάς. Χάρη σε εσένα, τα πράγματα έχουν αλλάξει.” Υπάρχει ένας άλλος, του οποίου το όνομα δεν θα αναφέρω, που με χτύπησε στον ώμο και μου είπε: “Και σε ευχαριστώ για τα χρήματα που μας έκανες να κερδίσουμε».

Στο πλαίσιο της κυκλοφορίας του βιβλίου, έχει ξεκινήσει μια έκκληση προς τους φορείς του ποδοσφαίρου να υποστηρίξουν οικονομικά τον άνθρωπο που άλλαξε οριστικά τα οικονομικά αυτού του αθλήματος, ο οποίος ζει μακριά από το ποδόσφαιρο και τις επιχειρήσεις του, αναζητώντας την αναγνώριση που δεν έχει λάβει ποτέ.

Σε άλλη συνέντευξή του στην γαλλική εφημερίδα L’ Equipe, τόνισε, μεταξύ άλλων: «Για όλους όσους ωφελήθηκαν, τους συλλόγους, τους παίκτες, τη FIFA, την UEFA, αυτή η απόφαση ήταν θεόσταλτη. Εκτός από εμένα».

Να σημειωθεί ότι ο Ζαν Λουί Ντιπόν, ο ένας από τους δύο δικηγόρους της υπόθεση του Βέλγου πρώην ποδοσφαιριστή που οδήγησε στην επανάσταση της μεταγραφικής αγοράς είναι ο δικηγόρος που εκπροσωπεί την A22, δηλαδή την εταιρεία που δημιουργήθηκε για τη διαχείριση της ευρωπαϊκής Super League που μετεξελίχθηκε σε inify League, στην υπόθεση κατά της UEFA ενώπιον του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πλαισιωμένος από την διεθνή δικηγορική εταιρεία «Clifford Chance».

Η ευρωπαϊκή Super League (ESL) είναι μια υπόθεση «100 φορές πιο σημαντική από αυτή που συνδέεται με τον Μποσμάν», είχε πει σε συνέντευξή του.