Του ΜΙΧ. ΦΟΥΣΤΕΡΗ

Σουτ, γκολ, άουτ, αράουτ, άντε και κανένα οφσάιντ. Αυτοί ήταν μέχρι πρότινος οι βασικοί όροι στο λεξιλόγιο του Έλληνα ποδοσφαιρόφιλου. Πλέον, όμως, την καθημερινότητά του χαράζει άλλη μια λέξη. ΦΙΦΑ, ΦΙΦΑ και πάλι ΦΙΦΑ. Τι διάολος είναι πια κι αυτός και τον ακούμε από το πρωί μέχρι το βράδυ; Το Filathlos.gr αναλύει σήμερα όλα όσα περικλείονται στα τέσσερα αυτά γράμματα. Που κρύβουν δύναμη, τεράστια δύναμη, δόξα, αίγλη, αλλά και σκάνδαλα.

Ας τα πάρουμε από την αρχή. Η FIFA (Federation Internationale de Football Association) είναι η ανωτάτη ποδοσφαιρική αρχή και ο μεγαλύτερος αθλητικός οργανισμός στον κόσμο. Ιδρύθηκε στις 21 Μαΐου 1904 στο Παρίσι από τις ομοσπονδίες επτά ευρωπαϊκών κρατών, υπακούοντας στην ανάγκη για έναν κεντρικό μηχανισμό που θα εποπτεύει το άθλημα του ποδοσφαίρου, το οποίο στις αρχές του 20ου αιώνα αναπτύχθηκε με γρήγορους ρυθμούς. 

Η πρώτη μη ευρωπαϊκή χώρα που εισήλθε στις τάξεις της ήταν η Νότιος Αφρική (1909) και ακολούθησαν η Αργεντινή (1912), η Χιλή (1912) και οι ΗΠΑ (1913). Η Ελλάδα έγινε μέλος της πολύ αργότερα και συγκεκριμένα το 1927, έναν χρόνο μετά από την ίδρυση της ΕΠΟ.

Ο πόλεμος και η παντοδυναμία

Μετά από σκληρή και πολύχρονη διαμάχη με την Αγγλική Ομοσπονδία η Παγκόσμια Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία πήρε τις τύχες του ποδοσφαίρου στα χέρια της το 1924, με τη διοργάνωση του ποδοσφαιρικού τουρνουά στους Ολυμπιακούς Αγώνες. Είχε προηγηθεί ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος, στη διάρκεια του οποίου οι διεθνείς συναντήσεις μειώθηκαν δραματικά, καθώς πολλοί ποδοσφαιριστές είχαν στρατευθεί και πολεμούσαν στα μέτωπα. 

Η επιτυχία των ποδοσφαιρικών Ολυμπιακών τουρνουά του 1924 και του 1928 ώθησε τον Πρόεδρο της FIFA Ζιλ Ριμέ να εισηγηθεί τη διοργάνωση ενός Παγκοσμίου Κυπέλλου (Μουντιάλ) ανά τακτά χρονικά διαστήματα. Το πρώτο Παγκόσμιο Κύπελλο Ανδρών έγινε πραγματικότητα το 1930 στην Ουρουγουάη, με νικήτρια την οικοδέσποινα χώρα. Με την πάροδο του χρόνου το Παγκόσμιο Κύπελλο κέρδισε την παγκόσμια αναγνώριση και σήμερα αποτελεί τη δεύτερη δημοφιλέστερη διοργάνωση μετά από τους Ολυμπιακούς Αγώνες.

Η FIFA εδρεύει στη Ζυρίχη και αποτελείται από τις εξής συνομοσπονδίες, την AFC (Ασία), την CAF (Αφρική), την COMENBOL (Νότιος Αμερική), την CONCACAF (Βόρειος και Κεντρική Αμερική και Καραϊβική), την OFC (Ωκεανία) και την UEFA (Ευρώπη). Πρόεδροι της έχουν διατελέσει οι Ρομπέρ Γκερέν (Γαλλία), Ντάνιελ Γούλφολ (Αγγλία), Ζιλ Ριμέ (Γαλλία), Ροντόλφε Ζιλντράγιερς (Βέλγιο), Άρθουρ Ντριούρι (Αγγλία), Σερ Στάνλεϊ Ράους (Αγγλία), Δρ Ζοάο Χαβελάνζε (Βραζιλία), Σεπ Μπλάτερ (Ελβετία), ενώ προσφάτως ανέλαβε τα ηνία ο επίσης Ελβετός Τζιάνι Ινφαντίνο.

Εννοείται ότι οι βουλές της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας είναι νόμος απαράβατος για κάθε πτυχή του ποδοσφαίρου, για κάθε μικρή ή μεγάλη του δραστηριότητα σ’ ολόκληρο τον πλανήτη. Με τους παραβάτες να τιμωρούνται σκληρά, ακόμη και με εξοστρακισμό από τους κόλπους της. Στην περίπτωση αυτή, καμιά ομάδα της χώρας που υπέπεσε σε ολίσθημα έχει το δικαίωμα παρουσίας στις διοργανώσεις της, είτε σε συλλογικό είτε σε εθνικό επίπεδο. Ούτε οι ίδιες οι κυβερνήσεις των κρατών έχουν δυνατότητα παρέμβασης – τόσο παντοδύναμη είναι.

Σκάνδαλα και διαφθορά

Όταν μιλάμε για ένα κονκλάβιο, για μια κλειστή ηγετική ομάδα στις κορυφές της Ομοσπονδίας που ελάχιστοι έχουν πρόσβαση, μοιραία τα σκάνδαλα καιροφυλακτούν και εύκολα εξαπλώνονται. Για παράδειγμα, στη διάρκεια της 24χρονης προεδρίας του Ζοάο Χαβελάνζε υπήρχε πάντοτε η αίσθηση της διαφθοράς. Σύμφωνα, μάλιστα, με δικαστικά αρχεία της Ελβετίας που δημοσιοποιήθηκαν το 2011, ο Χαβελάνζε και ο γαμπρός του Ρικάρντο Τεξέιρα, πρώην παράγοντας και πρώην πρόεδρος της Ομοσπονδίας Ποδοσφαίρου της Βραζιλίας εισέπραξαν μίζες εκατομμυρίων δολαρίων από εταιρείες μάρκετινγκ προκειμένου να τους παραχωρήσουν τηλεοπτικά δικαιώματα. Κανείς τους ωστόσο δεν οδηγήθηκε ποτέ στη δικαιοσύνη. Ο Χαβελάνζε ήταν πρόεδρος μέχρι το 1998, όταν ο Μπλάτερ, γενικός γραμματέας και δεξί του χέρι, αναρριχήθηκε στο ύπατο αξίωμα της Ομοσπονδίας. Αλλά και επί των δικών του ημερών δεν έγιναν λιγότερα.

Η αρχική έρευνα για την διαδικασία ανάληψης των Μουντιάλ του 2018 και του 2022, επεκτάθηκε από το FBI με τη συνδρομή των ελβετικών αρχών, ώστε να συμπεριλάβει τις ύποπτες οικονομικές συναλλαγές δεκαετιών της FIFA. Όλα αυτά δεν θα είχαν συμβεί αν δεν υπήρχε ο Τσαρλς “Τσακ” Μπλέιζερ, ένας διεφθαρμένος παράγοντας, πρώην μέλος της εκτελεστικής επιτροπής της FIFA, που έγινε πληροφοριοδότης του FBI. Ο κάποτε κορυφαίος παράγοντας ποδοσφαίρου στις ΗΠΑ ζούσε στον κόσμο των ιδιωτικών αεροπλάνων, των διάσημων φίλων και των off shore λογαριασμών. Είχε επίσης ένα υπερπολυτελές διαμέρισμα στον πύργο Τραμπ και ένα επίσης πολυτελές σπίτι, αποκλειστικά για τη… γάτα του!

Μέσα σε μία εικοσαετία, ο Μπλέιζερ υπεξαίρεσε δεκάδες εκατομμύρια δολάρια. Επί μία δεκαετία δεν πλήρωνε φόρους, κάτι που επέτρεψε στο FBI και την εφορία να τον συλλάβουν και να τον μετατρέψουν σε πληροφοριοδότη τους. Το 2011 ομολόγησε την ενοχή του για φοροδιαφυγή, ξέπλυμα μαύρου χρήματος, εκβιασμούς και ηλεκτρονική απάτη. Κατόπιν συμφώνησε να δώσει πληροφορίες για τα μεγαλοστελέχη της FIFA και πρώην φίλους του, με εξέχοντα τον πρώην πρόεδρο της CONCACAF, Τζακ Γουόρνερ, πρώην αφεντικό του Μπλέιζερ και έναν εκ των πλέον σημαντικών παραγόντων στο παγκόσμιο ποδόσφαιρο.

Ο 73χρονος παράγοντας από το Τρινιντάντ παραιτήθηκε το 2011, εν μέσω κατηγοριών για διαφθορά. Αποβλήθηκε ισοβίως από το ποδόσφαιρο για πολλαπλές παραβιάσεις του κώδικα ηθικής και δεοντολογίας. Ο Γουόρνερ φέρεται να αγόρασε τα τηλεοπτικά δικαιώματα των Μουντιάλ του 2010 και του 2014 για την Καραϊβική έναντι μόλις του 5% της πραγματικής αξίας τους. Αυτό του επέτρεψε να αποκομίσει κέρδη εκατομμυρίων δολαρίων, όταν τα πούλησε. Φέρεται επίσης να αποδέχτηκε δωροδοκία δέκα εκατομμυρίων δολαρίων για να ψηφίσει υπέρ της Νότιας Αφρικής στην ψηφοφορία για το Μουντιάλ του 2010.

Η FIFA και οι συνομοσπονδίες αποκομίζουν τεράστια ποσά πουλώντας τα τηλεοπτικά δικαιώματα και το μάρκετινγκ του Παγκοσμίου Κυπέλλου. Οι εταιρείες μάρκετινγκ δωροδοκούν τους παράγοντες της FIFA με την ελπίδα να κερδίσουν τα συμβόλαια, με πολλές συναντήσεις να γίνονται στις ΗΠΑ και τα περισσότερα χρήματα να μεταφέρονται μέσω αμερικανικών τραπεζικών λογαριασμών. Πέρυσι συνολικά δεκαπέντε άτομα και επιχειρήσεις συνδεόμενες με την Παγκόσμια Ομοσπονδία, είδαν να τους ασκούνται διώξεις από τις ΗΠΑ. Και από τα 24 μέλη της εκτελεστικής επιτροπής της από το 2010, τα δώδεκα κατηγορούνται για διαφθορά ή ελέγχονται για παράνομες ενέργειες. Σε αυτούς περιλαμβάνεται ο απερχόμενος πρόεδρος Σεπ Μπλάτερ και ο άνθρωπος που πολλοί πίστευαν ότι θα τον διαδεχόταν, ο Μισέλ Πλατινί.

Τίποτα σ’ αυτήν τη ζωή δεν είναι αγγελικά πλασμένο. Και ο διάολος που λέγαμε στην αρχή, μόνο μεταμορφωμένος δεν είναι τελικά…